The 2020 Booker International Prize | The Discomfort of Evening

द इन्टरनेशनल बुकर २०२०- सन्ध्याको असुविधालाई !

सन्ध्या, अर्थात् साँझ भन्नासाथ हाम्रो मन-मस्तिष्कमा एउटा मनोरम, सुन्दर दृश्य वा कल्पना फक्रिसक्छ । धेरै कवि एवं साहित्यकारले साँझलाई सुन्दर बिम्बको रुपमा प्रयोग गर्ने गरेको हामीमाझ विदितै छ । तर हालै, ‘२०२०’ इन्टरनेशनल बुकर प्राइज को घोषणा भएको छ जो मारिका लुकस राइनवाल्डद्वारा लिखित किताबलाई प्राप्त भएको छ । र रोचक कुरा यो छ कि, उक्त विजेता पुस्तकको नाम छ सन्ध्याको असुविधा अर्थात् ‘द डिस्कम्फर्ट अफ इविनिङ’ !

मारिका लुकस राइनवाल्ड (  Marieke Lucas Rijneveld )ले लेखेको उक्त पुस्तक डच भाषाबाट अङ्ग्रेजीमा मिसेल हचिसन ( Michele Hutchison )ले अनुवाद गरेकी हुन् । डचमा लेखिएको द डिस्कम्फर्ट अफ इविनिङ ( The Discomfort of Evening ) नेदरल्यान्ड्समा अत्याधिक बिक्री भई लोकप्रिय उपन्यासमा दरिएको थियो । र नेदरल्यान्डसको सम्मानित पुरस्कार ए.एन.वि डेब्यू प्राइजपनि उपन्यासले हात पारेको थियो । अङ्ग्रेजीमा समेत सफल एवं उत्कृष्ट अनुदित उक्त किताबका लागि आजको विनिमय दर अनुसार ७८ लाख १० हजार ५ सय रुपैयाँ बराबरको नगद पुरस्कार उपन्यासकी लेखक मारिका राइनवाल्ड र अनुवादक मिसेल हचिसन दुवैको योगदानलाई मध्यनजर गर्दै दुईबिच आधिकारिक रुपमा बाँडिएको छ । यस कोरोना महामारीको बिच पुरस्कारको घोषणा, हिजो साँझ साढे ४ बजे ( नेपाली समय बेलुकी सवा ९ बजे )द बुकर प्राइजेज ( The Booker Prizes )को आधिकारिक फेसबुक र युटुब पेजमार्फत डिजिटल इभेन्टको आयोजना गरी निर्णायक मण्डलका अध्यक्ष टेड होजकिन्सनद्वारा गरिएको थियो ।

द बुकर इन्टरनेशनल प्राइज २०२० को छोटो मनोनयन सूचीभित्र परेको उपन्यास द डिस्कम्फर्ट अफ इविनिङ लाई टेड होज्किन्सन ( Ted Hodgkinson )ले नेतृत्व गरेको निर्णायकको मण्डलीले निकै लामो र कठिन निर्णय प्रक्रियापछि विजयी घोषणा गरेका हुन् । टेड होज्किन्सन लेखक, सम्पादक एवं समालोचक हुनुका साथै साउथब्याङ्क सेन्टर अन्तर्गत लिट्रेचर एण्ड स्पोकन वर्डका प्रमुख समेत रहेका छन् । त्यस्तै, निर्णायक मण्डलमा फ्रान्स सेन्टर फर इन्टरनेशनल राइटिङ; विला जिलेटका कार्यकारी निर्देशक लुसी क्याम्पोस ( Lucie Campos ), कवि, लेखक एवं संगीतकार जित थेयल ( Jeet Thayil ) (जसको पुस्तक ‘नार्कोपोलिश’ म्यान बुकर प्राइज २०१२ को लामो सूचीमा समाविष्ट भएको थियो), बुकर प्राइजको लामो सूचीमा समाविष्ट लेखक वेलेरिया लुसेली ( Valeria Luiselli ) र म्यान बुकर इन्टरनेशनल विजेता लेखक एवं अनुवादक जेनिफर क्रोफ्ट ( Jennifer Croft ) रहेका छन् ।

नेतृत्वकर्ता टेड होज्किन्सन भन्छन्,

“हामीले आफैले आफैलाई एउटा गाह्रो कार्यमा होम्यौँ, कि सबै शानदार कृतिमध्येबाट मात्र एउटालाई छान्नु थियो । जब कि छोटो सूची हरेक त्यस्ता आख्यानले भरपूर थिए; यस हदसम्म साहसिक आख्यान कि जो पौरणिक मिथकहरूको जगलाई समेत हल्लाउने ल्याकत राख्दछन् र उपन्यास स्वयंका किनाराहरूलाई जो भत्काइदिन्छन् । यो असाधारण ठाउँमा उभिएर र असाधारण पृष्ठभूमिको विरुद्ध गएर हामी त्यस्तो पुस्तक खोज्दै थियौँ जो हाम्रो डिस्टोपियन वर्तमानभन्दा निकै पर होस् र जसले आफैमा एउटा कालातित मूल्य बोकोस् । लेखकको निःशस्त्र नविन संवेदनग्राह्यता र अनुवादकको विलक्षण संवेदनशीलताको संयोजनबाट, उपन्यास द डिस्क्मफर्ट अफ इविनिङ पुरस्कारको गहन हकदार भनिन योग्य बनेको छ । उपन्यासले बाल्यकालको कौमल्य र अन्तर्दृष्टिको उद्बोधन गरेको छ ।”

सन् २००४ मा म्यान बुकर प्राइजको नामबाट स्थापित, द इन्टरनेशल बुकर प्राइज हरेक वर्ष अन्य भाषाबाट अङ्ग्रेजीमा अनुदित भई आयरल्यान्ड वा यु.केमा प्रकाशित भएमध्येको एउटा पुस्तकलाई दिइने गरिन्छ । विश्वको हरेक कुनामा लेखिने गुणस्तरीय आख्यानको प्रकाशन र पठनको लागि हौसला स्वरुप यो पुरस्कार दिने गरिन्छ । उक्त पुरस्कारले लेखक र अनुवादक दुवैको योगदानलाई उत्तिकै कदर गर्दै पुरस्कार दुवै पक्षको समहिस्सा सुरक्षित गर्दछ भने उपन्यासका साथसाथै छोटा कथाको सङ्ग्रहलाईसमेत आवेदनका लागि मान्य ठहर्याएको छ । द इन्टरनेशनल बुकरले विजेता पुस्तकलाई मात्र नभएर मनोनयनको छोटो सूचीमा पर्न सफल बाँकी पुस्तकका लेखक एवं अनुवादककालागि पनि नगद पुरस्कार ( आजको विनिमय दर अनुसार प्रति व्यक्ति १ लाख ५६ हजार ८२० रुपैयाँ) दिँदै आइरहेको छ ।

यस वर्ष विश्वभर बोलिने भाषामध्येबाट ३० भाषामा लेखिएका १२४ पुस्तक इन्टरनेशनल बुकरका लागि पेश भएका थिए । द बुकरका पुरस्कारहरू क्रयाङ्कस्टार्ट ( Crankstart ) नामक परोपकारी संस्थाद्वारा आयोजित भएका हुन् । यो थियो द इन्टरनेशनल बुकर प्राइजको १७औं संस्करणको संक्षिप्त जानकारी अब सेप्टेम्बरमा घोषणा हुने भनिएको द बुकर प्राइज २०२० को विजेता कुन ठहरिनेछ त्यो पनि चाँडै थाहा हुने नै छ ।

Facebook Comments

You may also like

error: Content is protected !!